-
-
Strona Główna Rada Miasta Prezydent Miasta Urząd Miasta Jednostki Miasta Statut Miasta Inwestycje Kontakt
-
-
Jesteś tutaj: Turystyka / Zabytki /
Wybierz swoją wersję językową
Polski Polski  English English  Deutsch Deutsch
BIPOdwiedź nasz Biuletyn
Informacji Publicznej
- Dziś jest: Sobota 8 Sierpnia 2020
- Imieniny: Cypriana, Dominika, Emila
-
 
- Warto zobaczyć -
-
-
Zobacz także
-O Mieście
-Rozwój Miasta
-Gospodarka
-Informator przedsiębiorcy
-Euro - fundusze
-Historia
-Rewitalizacja
-Miejski Konserwator Zabytków
-Organizacje Pozarządowe
-Zdrowie
-Środowisko
-Bezpieczeństwo
-Komunikacja
-Schronisko dla zwierząt
-Program pomocy w zakresie spłaty zadłużenia lokali komunalnych
-Archiwalna strona Miasta
-Honorowi Obywatele Miasta Żyrardowa
-Osobistości Żyrardowa
-Referat Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego
-Patronat Prezydenta Miasta Żyrardowa
- Reklama -
-
kino
-
- Licznik odwiedzin -
-
15721431
-
- -

 

Zabytkowa osada fabryczna w Żyrardowie

  • XIX-wieczna osada fabryczna

 

XIX-wieczna osada fabryczna stanowi nieodłączną część obecnego centrum Żyrardowa. Poszczególne zabytkowe obiekty stanowią o całości zachowanego w bardzo dobrym stanie unikalnego na skalę europejską modelowego układu miasta przemysłowego.

Do czasów nam współczesnych na terenie położonej w centrum miasta osady fabrycznej zachowało się blisko 95% pierwotnej zabudowy, która w większości przypadków wciąż pełni nadane jej przez budowniczych funkcje. Do tego oś kompozycyjna osady oparta o regularną siatkę ulic, obszary zieleni i widoczny podział na cześć mieszkalną dla robotników, dzielnicę willową dla wyższego personelu fabryki oraz oddzielne części przemysłową i usługową - razem stanowi o rzeczywistym i materialnym spełnieniu postulatów idealnego XIX-wiecznego miasta przemysłowego.

W 1975 r. a następnie w latach 80-tych i 90-tych ponad 200 żyrardowskich budynków zostało wpisanych na listę konserwatora zabytków. Nie mniej ważnym okazało się wpisanie do rejestru całości układu przestrzenno-architektonicznego osady w 1979 r.

4 stycznia 2012 roku XIX-wieczna osada fabryczna w Żyrardowie uzyskała status Pomnika Historii decyzją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Bronisława Komorowskiego.

Zabytki
  • Plac targowy

1. Plac targowy - dawne targowisko położone na wprost byłej bramy wejściowej żyrardowskiej fabryki, wybrukowane "kocimi łbami". Było to również miejsce licznych manifestacji i wieców robotniczych. Odbył się tu m.in. pierwszy na terenie Mazowsza i Królestwa Polskiego strajk - strajk szpularek 23 - 28. 04. 1883 r. Odbyły się tu także inne wielkie manifestacje m.in.: 1-go maja 1891 oraz 26.12.1905.
W roku 1924 targowisko przeniesiono na tzw. "Wilczy Kierz" (teren obecnego targowiska miejskiego), a plac nazwano imieniem wojewody mazowieckiego Władysława Sołtana. Od 1928 r. Plac Wolności, w czasie okupacji hitlerowskiej Pl. Adolfa Hitlera, od 18 lutego 1945 r. do 1998 r. Pl. Wolności. Obecnie Plac Jana Pawła II.

  • Budynek mieszkalny

 2. Budynek mieszkalny zbudowany w latach 90 - tych XIX w. Pierwotnie na parterze mieściły się sklepy spożywcze, a na piętrze były mieszkania prywatne. Obecnie znajduje się tu Urząd Pocztowy "Poczty Polskiej" oraz szereg lokali mieszkaniowych.

 

  • Ochronka

3. Ochronka - przedszkole dla dzieci pracowników zakładów lniarskich, zbudowane w 1875 r., następnie rozbudowane w 1885 r. Ochronka w otoczeniu zieleni z końca XIX w.
Uczęszczały tu dzieci od drugiego roku życia, początkowo wszystkich, a później po jednym z każdej rodziny. W 20-tu klasach było 1200 dzieci. W 1889 r. Ochronkę zwiedził Szach Persji Masr - Eddin. Obecnie Miejskie Przedszkole nr 9.

  • Babiniec

4. Babiniec - budynek dla ok. 35 pań - wychowawczyń - przedszkolanek. Zbudowany w bezpośrednim sąsiedztwie ochronki w latach 80- tych XIX w.

 

 

  • Magistrat

5. Budynek magistratu - powstał ok. 1910 r. Pierwotnie na parterze po lewej stronie od wejścia mieścił się sklep fabryczny (detal), po prawej stronie od wejścia była Poczta. Na I piętrze urzędowali przedstawiciele władz miasta - prezydent i urzędnicy. Na II piętrze były mieszkania służbowe urzędników. Obecnie w całym budynku urzędują władze miasta.

  • Budynek szkoły żeńskiej

6. Budynek szkoły żeńskiej - powstał w latach 60 - tych XIX w. Pierwotnie pierwsza żeńska szkoła w Żyrardowie, później Archiwum Państwowe, a w chwili obecnej siedziba m.in.   Wydziału Promocji i Kultury Urzędu Miasta oraz organizacji pozarządowych.

następna strona »

- -
E-URZĄD
Zamówienia publiczne
Sprzedaż nieruchomości
Uchwały Rady Miasta Żyrardowa
Rada Miasta Żyrardowa - eSesja
Zarządzenia Prezydenta Miasta
Szukamy Pracownika
Informacje Sądowe
Formularze do pobrania
Dziennik Ustaw / Monitor Polski
Samorządy Mieszkańców
Ochrona danych osobowych

Stypendia sportowe - zachęcamy do składania wniosków!

Referat Sportu przypomina, że do 30 września br. na podstawie Uchwały Nr XIII/83/11 Rady Miasta Żyrardowa z dnia 31 sierpnia 2011 roku można składać wnioski o przyznanie jednorazowego stypendium za znaczące osiągnięcia sportowe.

Gwiazdy i gwiazdeczki

Fundacja Gwiazd zaprasza dzieci i seniorów do udziału w projekcie ,,Gwiazdy i gwiazdeczki". Projekt finansowany jest z budżetu Miasta Żyrardowa.

Muzyczny Żyrardów

Zapraszamy dzieci w wieku 3 - 9 lat do udziału w projekcie ,,Muzyczny Żyrardów" organizowanym przez Fundację ,,Pięknie żyć", finansowanym ze środków Narodowego Instytutu Wolności.

Muzeum Lniarstwa
Resursa
Centrum Kultury
Muzeum Mazowsza Zachodniego
Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna
Pozostałe placówki kulturalne

Stypendia sportowe - zachęcamy do składania wniosków!

Referat Sportu przypomina, że do 30 września br. na podstawie Uchwały Nr XIII/83/11 Rady Miasta Żyrardowa z dnia 31 sierpnia 2011 roku można składać wnioski o przyznanie jednorazowego stypendium za znaczące osiągnięcia sportowe.

Koszykówka
Piłka nożna
Siatkówka
Inne sporty
Kompleks sportowo-rekreacyjny AQUA
Miejska Międzyszkolna Olimpiada Sportowa

Stypendia sportowe - zachęcamy do składania wniosków!

Referat Sportu przypomina, że do 30 września br. na podstawie Uchwały Nr XIII/83/11 Rady Miasta Żyrardowa z dnia 31 sierpnia 2011 roku można składać wnioski o przyznanie jednorazowego stypendium za znaczące osiągnięcia sportowe.

Uniwersytet Trzeciego Wieku zapraszaUniwersytet Trzeciego Wieku w Żyrardowie

Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego
Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego

Placówki Oświatowe
Realizacja zadań oświatowych
Projekt RPO WM 2016 r. – Miejskie Integracyjne Przedszkole nr 10
Rekrutacja do miejskich jednostek oświatowych na rok szkolny 2020/2021
- Copyright © Urząd Miasta Żyrardowa powered by netadmin 7.25 -